Waarom je zorgen maken geen leiderschap is
Veel leiders zeggen dat ze betrokken zijn. In werkelijkheid zijn ze bezorgd. Zorgen maken voelt zorgzaam. Het voelt menselijk.
Toch is bezorgdheid in veel gevallen passief gedrag dat situaties zwaarder maakt in plaats van lichter.
Dit artikel maakt een scherpe distinctie: Bezorgdheid vs. Betrokkenheid.
Begrijpen welk gedrag jij vertoont en wie je bent wanneer je iets zegt of doet, geeft je de keuze om het anders te doen.
De positie van waaruit je spreekt en handelt, bepaalt uiteindelijk of je kracht toevoegt aan een situatie of juist extra spanning creëert.
Wat is bezorgdheid in leiderschap?
Bezorgdheid bestaat uit: scenario’s bedenken, “wat als”-vragen herhalen, emotionele spanning toevoegen, geen concrete actie ondernemen.
Bezorgdheid voelt als meeleven. In de praktijk creëert het vaak extra werk voor anderen. Zij moeten niet alleen hun situatie managen, maar ook jouw zorgen.
Bezorgdheid maakt jou het middelpunt van een situatie die niet om jou draait.
Wat is betrokkenheid?
Betrokkenheid stelt één simpele vraag: “Wat kan ik nu doen?” Betrokkenheid vertaalt zorg naar concrete actie. Het verlaagt druk in plaats van die te verhogen.
Het kan betekenen: praktische hulp bieden, taken overnemen, luisteren zonder drama toe te voegen, financiële of organisatorische ondersteuning bieden. Betrokkenheid is actief. Je draagt daadwerkelijk bij. Bezorgdheid is passief. Je verzwakt daarmee je positie als leider.
Een persoonlijk voorbeeld: betrokkenheid onder maximale druk
Toen Johans oudste zus borstkanker kreeg, kende zij als hoofd van een oncologieafdeling de realiteit beter dan wie dan ook. De vooruitzichten waren beperkt. In zo’n situatie heb je nog steeds de keuze hoe je reageert. Je kunt bezorgd zijn of betrokken. “Bezorgdheid zou hebben betekend dat ik me volledig zou verliezen in emoties en scenario’s.”
“Betrokkenheid betekende dat ik vroeg: ‘Wat kan ik nu doen?’ Oppassen op de kinderen. Meegaan naar chemotherapie. Praktische ondersteuning bieden. Aanbieden om behandelingen te financieren.”
Later, toen de situatie verergerde met schildklierkanker en hersentumoren, koos zij voor euthanasie op een vaste datum. De laatste gesprekken waren niet dramatisch. Ze waren praktisch.
We regelden uitvaartzaken, afspraken voor de kinderen en zakelijke afrondingen.
Dat is leiderschap onder extreme omstandigheden.
Het verschil in organisaties
In bedrijven zie je hetzelfde patroon. Er wordt veel nagedacht en besproken. Het lijkt of er veel beweging is. Maar zolang er geen acties worden uitgevoerd die tot resultaten leiden, ga je als organisatie achteruit. Bezorgdheid en betrokkenheid kun je terugzien in gedrag en horen in de taal die wordt gebruikt.
- Een bezorgd bedrijf: vergadert veel, bespreekt risico’s eindeloos, blijft praten over gevoelens, neemt weinig besluiten.
- Een betrokken bedrijf: definieert de eerstvolgende actie, wijst verantwoordelijkheid toe, handelt en corrigeert snel, vermindert drama.
Een ondernemer met een belastingschuld kan weken bezorgd zijn. Of hij kan dertig mensen bellen om een oplossing te creëren. Denken zonder actie verandert niets. Resultaten komen van uitvoering.
De complexiteitsval in ondernemerschap
Veel leiders geloven dat oplossingen ingewikkeld zijn. “Zo simpel kan het niet zijn,” denken ze.
Maar in de praktijk zijn oplossingen vaak eenvoudiger dan het verhaal dat eromheen wordt gebouwd.
Zaken complexer maken dan nodig heeft een verborgen voordeel voor wie niet besluit.
Het komt er uiteindelijk op neer dat de leider geen verantwoordelijkheid neemt. Daarmee doet een ondernemer zichzelf, zijn team en organisatie altijd tekort. Bezorgdheid maakt een situatie onnodig complex.
Betrokkenheid creëert daarentegen helderheid. Je leven en je leiderschap zijn ofwel een demonstratie van wat werkt, of een waarschuwing van wat niet werkt. Er is geen neutrale positie.
Volwassen leiderschap begint waar bezorgdheid stopt en betrokkenheid begint.
De vraag is dus: maak jij je zorgen, of ben je betrokken en draag je concreet bij?
Waar kun jij vandaag jouw bezorgdheid opgeven om daadwerkelijk betrokken te zijn?
Luister onze podcast-aflevering over dit onderwerp.